กาพย์ยานี ๑๑
๐ เมื่อน้ันพระมาลัย ได้ฟังอินทร์เธอแถลงถวาย
จึงถามอภิปราย ซึ่งอินทราใจกุศล ฯ
๐ ดูก่อนท้าวอินทรา เทพเทวาในเบื้องบน
มาไหว้ธาตุทั้่วทุกตน เป็นสุขรื่ืนชื่นชูใจ ฯ
๐ ไมตรีพระโพฺธิสัตว์ ท่านยังเสด็จหรือฉันใด
นมัสการพระธาตุไซร้ พระศรีอารย์ยังมาหรือ ฯ
๐ พระศรีอารย์ใจสุทธิ์ หน่อพระพุทธอันเลื่องลือ
ท่านนั้นยังมาหรือ หรือเสด็จอยู่ในวิมาน ฯ
๐ อินทราจึงขานตอบ โดยระบอบชอบโวหาร
พระเจ้าพระศรีอารย์ อย่าพักว่าไปใยเลย ฯ
๐ ไมตรีท่านดีนัก ย่อมเสด็จมา ณะ หัวเอ๋ย
พระเณรอย่าถามเลย พระศรีอารย์ท่านเสด็จมา ฯ
๐ พระมาลัยเจ้าจึงถาม ด้วยคำงามเผยวาจา
พระศรีอารย์หน่อศาสดา เคยเสด็จมา ณวันใด ฯ
๐ เธอจะมาในวันนี้ หรือจะมาวันอื่นใด
รูปใคร่รู้ใคร่แจ้งใจ ใคร่ชมบุญพระศรีอารย์ ฯ
๐ อินทรายกมือไหว้ พระมาลัยบอกอาการ
อันองค์พระศรีอารย์ ย่อมมาไวห้พระเจดีย์ ฯ
๐ สิบสี่ค่ำสิบห้าค่ำ และแปดค่ำดั่งวันนี้
พระศรีอารย์ไมตรี มาไหว้พระเป็นธรรมดา ฯ
๐ พระศรีอารย์ไมตรี ก้มกราบไหว้วันทนา
ไหว้แล้วเสด็จเทศนา ตูข้าฟังเพราะวังเวง ฯ
๐ อรรถาธิบายธรรม์ พระองค์นั้นเทศนาเอง
เสียงเสนาะเพราะครื้นเครง ฝูงเทพฟังก็ยินดี ฯ
๐ เมื่อนั้นพระมาลัย เธอจึงถามท่้าวโกสีย์
วันนี้วันอัฎฐมี ท่านจะมาหรือกลใด ฯ
๐เออพ่อท่านจะมา มหาเถรอย่าร้อนใจ
หน่อยหนึ่งพระเมตไตรย ท่านจะมาถึงสถาน ฯ
๐ พระเถรแลอินทรา กล่าววาจามิทันนาน
เทพหนึ่งมีบริวาร ได้ร้อยหนึ่งจึงเสด็จมา ฯ
๐ พระเถรทอดตาเห็น จึงถามท้าวอัมรินทรา
มาโน้นงามโสภา นั่นแล้วหรือพระศรีอารย์ ฯ
๐ อินทราจึ่งกล่าวแก้ โดยเที่ยงแท้มิทันนาน
ใช่องค์พระศรีอารย์ ผู้เป้นเจ้าอันเลิศไตร ฯ
๐ พระเถรท่านจึงถาม ท่านผู้นั้นคือองค์ใคร
ทำบุญสิ่งอันใด มีบริวารงามโสภา ฯ
๐ ข้าแต่พระมหาเถร เทพผู้นี้ผู้อื่นนา
ใช่หน่อพระศาสดา ใช่หน่อพระศรีอารย์ ฯ
๐ พระเถรจึงถามเล่า ท่านผู้นี้มีสมภาร
ประกอบด้วยบริวาร ทำบุญใดเมื่อเป็นคน ฯ
๐ ข้าแต่มหาเถร ข้าจะบอกซึ่งกุศล
เทพนี้เมื่อเป็นคน ยากอับจนไร้เข็ญใจ ฯ
๐ เกี่ยวหญ้ามาขายกิน ตามระบอบโลกวิสัย
ห่อข้าวผอกตะพายไป เพื่อจะกินเลี้ยงอาตมา ฯ
๐ ชายนั้นปั้นก้อนข้าว ก้อนหนึ่งเล่าให้ทานกา
ด้วยจิตคิดกรุณา แก่ตัวกาอันอัปรีย์ ฯ
๐ เมื่อจะตายระลึกได้ ถึงบุญนั้นก็ยินดี
จึงได้เกิดมาหากมี วิมานทิพย์ในเมืองฟ้า ฯ
๐ ผู้ใดได้ให้ข้าว แก่เดรัจฉานคือนกกา
ด้วยใจใสศรัทธา อันยินดีเชื่อคุณทาน ฯ
๐ ผลบุญนั้นแต่งให้ ได้นางฟ้าเป็นบริวาร
มีสาวสวรรค์อันสคราญ ได้ร้อยหนึ่งหน้านาลศรี ฯ
๐ เทพนั้นเธอเสด็จมา ถวายวันทาพระเจดีย์
ด้วยชาวแม่นางสาวศรี ย่อมมีรูปอันโสภา ฯ
๐ ถวายธูปแลเทียนทอง ดอกไม้กรองแล้วบูชา
ถวายแล้วก็ออกมา นั่งในทิศอุดรนั้น ฯ
๐ บัดนั้นมิทันนาน เทพผู้หนึ่งจึ่งมาพลัน
บริวารถ้วนถึงพัน เพื่อจะไหว้พระเจดีย์ ฯ
๐ บริวารย่อมสาวหนุ่ม หน้าชวยชุ่มงามมีศรี
รุ่งเรืองด้วยรัศมี สีช่วงโชติเสด็จมา ฯ
๐ มหาเถรทอดตาไป เห็นเทพไท้เสด็จมา
จึ่งถามท้าวอินทรา จะใคร่แจ้งรู้แก่ใจ ฯ
๐ มานั้นดูชัชวาล พระศรีอารย์หรือองค์ใด
มีชาวแม่งามไสว สพรึบพร้อมล้อมกันมา ฯ
๐ พระอินทร์บอกมิใช่ พระมาลัยว่าใครมา
ที่มาน้ันดูโสภา มีรัศมีสีแสงใส ฯ
๐ อินทราว่าผู้อื่น พระเถรถามว่าคือใคร
ได้ทำบุญนั้นชื่อใด นางจึงล้อมเป็นบริวาร ฯ
๐ เมื่อนั้นท้าวโกสีย์ กล่าวคดีตอบมินาน
เทพนั้นเป็นโคบาล บ่าวหนุ่มน้อยไปเลี้ยงวัว ฯ
๐ เมื่อจะกินซึ่งข้าวผอก แบ่งแล่งออกไว้ส่วนตัว
ส่วนหนึ่งให้เด็กเลี้ยงวัว อันเป็นเพื่อนเลี้ยงด้วยกัน ฯ
๐ ผลบุญใด้ให้ข้าว เด็กเลี้ยงวัวเป็นเพื่อนนั้น
บริวารถ้วนถึงพัน งามแน่งน้อยหน้านวลศรี ฯ
๐ แห่ห้อมล้อมกันมา เพื่อวันทาพระเจดีย์
บริวารหนึ่งพันมี เพราะให้ข้าวเด็กโคบาล ฯ
๐ ผู้ใดได้ให้ข้าว แก่คฤหัสถ์อันเป็นทาน
ได้นางสวรรค์อันสคราญ พันหนึ่งล้อมพร้อมไสว ฯ
๐ ผู้ใดได้ให้ข้าว แก่คฤหัสถ์ทรงวินัย
บริวารยิ่งขึ้นไป ด้วยศรัทธาอันตรึกตรอง ฯ
๐ เทพนั้นเสด็จเข้ามา ถวายวันทาธูปเทียนทอง
ด้วยชาวแม่นางทั้งผอง ถ้วนแปดทิศเป็นบูชา ฯ
๐ ทักษิณสามรอบแล้ว ออกมานั่งในฐานา
ฝ่ายข้างปัจฉิมทิศา เป็นกำหนดในสถาน ฯ
๐ ยังมีเทพองค์อื่น นางถ้วนหมื่นเป็นบริวาร
เสด็จมาสุขสำราญ เพื่อจะไหว้พระเจดีย์ ฯ
๐ พระเถรจึงถามพลัน เทพผู้นั้นเรืองรูจี
พระศรีอารย์ไมตรี โพธิสัตว์หรือฉันใด ฯ
๐ พระอินทร์จึงแถลง บอกให้แจ้งตระบัดใจ
ใช่องค์พระเมตไตรย ใช่พระเจ้าศรีอารย์ ฯ
๐ พระเถรจึงถามพลัน เทพผู้นั้นมีบริวาร
เมื่อก่อนสร้างสมภาร เป็นกุศลผลชื่อใด ฯ
๐ อินทราบอกให้แจ้ง แถลงยุบลกุศลไป
เทพนี้เมื่อก่อนไซร้ ฝ่ายกุศลย่อมแจ้งเจน ฯ
๐ ใจดีบ่มิเศร้า ได้ให้ข้าวแก่เจ้าเณร
ทั้งกายก็อ่อนเอน ศรัทธาเชื่อในศาสนา ฯ
๐ เดชะบุญให้ทานข้าว แก่เจ้าเณรด้วยศรัทธา
สิ้นชีวิตได้เกิดมา ในเมืองฟ้าสุขสำราญ ฯ
๐ นางสวรรค์หมื่นหนึ่่งล้อม ตามแห่ห้อมเป็นบริวาร
สาวสวรรค์อันสะคราญ ด้วยให้ทานเป็นกุศล ฯ
๐ ผู้ใดได้ให้ข้าว แก่เจ้าเณรปุถุชน
เทพนั้นจึ่งได้ผล นางหมื่นหนึ่งเป็นบริวาร ฯ
๐ บุญนั้นจึงตามติด ทั้่วทุกทิศตราบนิพพาน
ด้วยเดชะอันให้ทาน ได้บริวารหมื่นหนึ่งมี ฯ
๐ เทพน้ันก็เข้ามา ไหว้บูชาพระเจดีย์
ด้วยชาวแม่แลสาวศรี อันเป็นยศบริวาร ฯ
๐ ไหว้แล้วทั้งแปดทิศ ออกมานั้นในสถาน
ทักษิณแล้วอยู่สำราญ ตามกำหนดตำแหน่งตน ฯ เชิด ฯ
*เชิด เข้าใจว่าบอกบรรเลงเพลงปี่พาทย์เมื่อจบตอน
